|   Αρχική σελίδα   |   Παρουσίαση   |   Καταστατικό   |   Δραστηριότητες   |   Αρθρα   |   Διάλογος   |   Επικοινωνία

   

 

Σεπτέμβριος 2007 - Σεπτέμβριος 2008

Σεμινάριο : ''Η επιθυμία και η Ερμηνεία της''

Κατεβάστε την πρόσκληση σε .pdf

Η προβληματική του Λακάν προϋποθέτει την διάκριση ανάγκης, αιτήματος και επιθυμίας. Επειδή το υποκείμενο συναντά την επιθυμία του μέσα από τη σχέση του με τον άλλο, συνάντηση που καθορίζεται από την σκοπιμότητα της ανάγκης, θα δοκιμάσει την επιθυμία του, ως επιθυμία της επιθυμίας του Αλλου. Πρόκειται για προσέγγιση που εκφράζεται από την θέση του Λακάν ότι το ασυνείδητο είναι ο λόγος του Άλλου, θέση που καθορίζει και τη λειτουργία της επιθυμίας στη σχέση του με το ασυνείδητό του.

Η λειτουργία της επιθυμίας και η σχέση της με το ασυνείδητο επιχειρείται να αποδοθεί από τον Λακάν μέσω των θεωρητικών αρθρώσεων που στηρίζουν τα διαδοχικά στάδια που συγκροτούν το τοπολογικό σχήμα, το αποκαλούμενο ''γράφημα της επιθυμίας''. Με το γράφημα αυτό το οποίο ενσαρκώνει τη σύζευξη των βασικών διαστάσεων της υποκειμενικότητας δηλ. της επιθυμίας της γλώσσας ως δομημένου συστήματος σημαινόντων και του ασυνειδήτου, επικυρώνεται το νόημα επιστροφής στον Freud.

            Σύμφωνα με την άποψη αυτή η σχέση αιτήματος- επιθυμίας δεν είναι θέμα κατανόησης αλλά θέμα που προκύπτει από τη σχέση του υποκειμένου με το σημαίνον του οποίου αποτελεί και το αποτέλεσμα. Αυτό που χαρακτηρίζει το αίτημα δεν είναι μόνο ότι μέσω αυτού ένα διχασμένο υποκείμενο αναφέρεται σε ένα άλλο αλλά ότι αυτή η σχέση δεν είναι δυνατή έξω και πέρα από την διαμεσολάβηση της γλώσσας ως δομημένου συστήματος σημαινόντων. Αν ο στόχος του γραφήματος είναι η αναπαράσταση της σχέσης του ομιλούντος υποκειμένου με το σημαίνον, η φροϋδική θεωρία της ερμηνείας των ονείρων, θα χρησιμεύσει στον Λακάν ως πεδίο όπου τίθεται κατ’ εξοχήν το ερώτημα της επιθυμίας και της ερμηνείας της.

            Ο Λακάν αναφερόμενος στο όνειρο του ''νεκρού πατέρα'' έτσι όπως διατυπώνεται στην ''Ερμηνεία των Ονείρων'' και στις ''Διατυπώσεις σχετικά με τις δύο βασικές αρχές της ρύθμισης της ψυχικής ζωής'' καθώς και μέσα από τα βασικά εκφερόμενα,  του ονείρου τα οποία κατανέμει πάνω στο γράφημα, ''δεν ήξερε ότι ο πατέρας ήταν νεκρός'', ''σύμφωνα με την επιθυμία του'' αποδεικνύει ότι στόχος της επιθυμίας δεν είναι το συν-αίσθημα [affect] αλλά αυτό που ο Freud αποκαλεί Vorstellungsτreprάsentanz δηλ το σημαίνον της.

            Η ασυνείδητη ευχή του υποκειμένου να παραμείνει ''εν υπνώσει'' ενώπιον του μηνύματος που υπολανθάνει στο όνειρο, ή η επιθυμία του να παραμείνει ''εν αγνοία'' όσον αφορά τον θάνατο του πατέρα του που μέχρι τότε τον προστάτευε από το δικό του θάνατο, συνιστά και την ίδια την επιθυμία του εν λόγω ονείρου.

            Πώς πρέπει λοιπόν να διατυπωθεί η επιθυμία του ονείρου; Ως επιθυμία του ύπνου, ως επιθυμία της αφύπνισης, ως ταύτιση με την ερμηνεία του ονείρου ή ως αναζήτηση εκείνης της εικόνας του αντικειμένου που λειτουργεί ως άλλοθι της επιθυμίας; Τα ερωτήματα αυτά , όπως και εκείνα που σχετίζονται με τη λειτουργία και το αντικείμενο της φαντασίωσης επιτρέπουν στον Λακάν να αναδείξει το αντικείμενο της ενόρμησης και μάλιστα στη πρωκτική του “μεταφορά” ως εγγυητή της ίδιας της επιθυμίας ή αλλιώς ως το τίμημα που πρέπει να πληρώσει το υποκείμενο έναντι της επιθυμίας του: ''πρέπει κάτι να χάσει για να κερδίσει”.

            Η θέση όμως αντικειμένου που επέχει ο παρτενέρ στη σεξουαλική σχέση, όπως και ο προβληματισμός γύρω από τη θέση που κατέχει το σημαίνον του φαλλού στην οικονομία της επιθυμίας, οδηγεί το Λακάν στην επεξεργασία ενός άλλου περίφημου ονείρου της ψυχαναλυτικής γραμματείας, αυτό της Ella Sharpe από τη συλλογή ''Dream analysis''. Επαναπροσδιορίζοντας επιπλέον ο Λακάν τον όρο του Jones ''aphanisis'' επιχειρεί να διασαφηνίσει ότι ο φόβος του υποκειμένου να μην “απωλεσθεί”η επιθυμία του δεν οφείλεται στον φαντασιακό φόβο που απορρέει από το σύμπλεγμα του ευνουχισμού, αφού ο ευνουχισμός δεν είναι τίποτε άλλο παρά η συμβολοποίηση της έλλειψης, αλλά οφείλεται στο ίδιο το σημαίνον του φαλλού και στην ασύμμετρη θέση που κατέχει έναντι των δύο φύλων.

            Συνεπώς, η ανάλυση του συγκεκριμένου ονείρου θα επιτρέψει στον Λακάν να υπογραμμίσει ότι η σχέση του υποκειμένου με τον παρτενέρ δεν αποτελεί μία σχέση σώμα προς σώμα αλλά μια σχέση που διαμεσολαβείται από τη θέση που κατέχει ο φαλλός στη ψυχική οικονομία. Η παρουσίαση του ονείρου αλλά και η επεξεργασία του με τις Λακανικές έννοιες, θα αποτελέσει και το θέμα που θα μας απασχολήσει κατά τη α’ περίοδο του σεμιναρίου του 2007-2008 του Ψυχαναλυτικού Ινστιτούτου Αθηνών.

 Έναρξη : Σάββατο, 06 Οκτωβρίου 2007, ώρα 18:30

       Επόμενες συναντήσεις 2007 : 20/10,  3/11, 17/11,1/12, 15/12

                                         2008 : 12/1, 26/1, 9/2, 23/2, 15/3, 29/3

                                                               12/4, 29/4, 10/5, 24/5, 7/6, 21/6

Εισηγητές : Κομματά Λίλιαν, Μωριάτης Στέλιος                             

Πληροφορίες : Λούη Μαρία 6972871582

www.psia.gr  

 Μπράτης Διονύσιος 6976249177

 

© COPYRIGHT 2007 ALL RIGHTS RESERVED PSIA.GR