|   Αρχική σελίδα   |   Παρουσίαση   |   Καταστατικό   |   Δραστηριότητες   |   Αρθρα   |   Διάλογος   |   Επικοινωνία

   

 

Το Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο Αθηνών ιδρύθηκε την άνοιξη του 2006. Με τη δημιουργία του γίνεται μια απόπειρα θεσμοθέτησης ενός συλλογικού πεδίου εκφοράς και επεξεργασίας του ψυχαναλυτικού λόγου, ενώ διαμορφώνεται ένας ακόμη πόλος αντιπροσώπευσης της ελληνόφωνης αναλυτικής κοινότητας.

Ίσως βέβαια να θεωρείται ξεπερασμένο πλέον να μιλάει κανείς για κοινότητα εφόσον η έννοια παραπέμπει περισσότερο στη νοσταλγία ενός απώτερου παρελθόντος όπου κάποιες ολιγομελείς ομάδες συνδαύλιζαν τον κοινωνικό ιστό και τους παράγωγους δεσμούς της όποιας κοινωνικής παρέμβασης.

Απ’ αυτή την άποψη κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα θα προσομοιώνονταν με τη όποια κοινωνική πρακτική σύμφωνα με την ορολογία των κοινωνικών επιστημών παρόλο που θα ήταν δύσκολο να προσδιορίσει κανείς το επιστημονικό της αντικείμενο : η κοινωνία, η κοινωνική τάξη, οι κοινωνικές σχέσεις ή ο κοινωνικός δεσμός όπως αρθρώθηκε στο ψυχαναλυτικό λόγο ;

Μ’ αυτή την έννοια το ερώτημα σε ποιο κοινωνικό αίτημα απαντά η ψυχανάλυση δε θα έχανε τίποτε από την διαχρονικότητά του. Η αναλυτική πράξη όμως δεν περιορίζεται απλά στο πλαίσιο μιας ακόμα κοινωνικής πρακτικής, εφόσον επιμένει να συντηρεί την εμπειρία μιας πρακτικής της οποίας η περί ασυνειδήτου ενασχόληση επικαλείται και τους επιστημονικούς κλάδους που συσχετίζονται με το αντικείμενό της. Στο βαθμό βέβαια που η ψυχανάλυση δεν στηρίζει την ύπαρξή της ή την κοινωνική της καταξίωση στον όποιο συνεχή αντικειμενικό έλεγχο της αμφισβητούμενης επιστημοσύνης της το διακύβευμα για τα μέλη και τους συμμετέχοντες στην ίδρυση του Ψ.Ι.Α. ήταν και παραμένει η ύπαρξη ενός ζωτικού χώρου άρθρωσης και επεξεργασίας των εκφερομένων του υποκειμένου της ασυνείδητης γνώσης.

Εάν από τη μεταβίβαση, με όλες τις συμπαραδηλώσεις που κυοφορεί σαν έννοια, συγκροτήθηκε η επιστημική ενότητα του φροϋδικού πεδίου παράλληλα οφείλουμε να δεχθούμε ότι οι όποιες απόπειρες ομοιογενοποίησης της αναλυτικής εμπειρίας με βάση τη μεταβιβαστική πολεμική υπηρέτησαν τις πολιτικές της πόλωσης.

Αντίθετα, η έννοια της τομής συνέβαλλε καθοριστικά στην ετερογέννεση της Λακανικής διδασκαλίας σε όποιο επίπεδο κι αν την επικαλεστούμε: επιστημονικό, δομικό, κλινικό ή θεωρητικό. Η τομή, εξάλλου, προϋποθέτει το δεσμό με κάτι που ήδη προηγήθηκε, δεδομένου ότι η επιθυμία του υποκειμένου ούτε μορφοποιείται εκ του μηδενός, ούτε όμως συσκοτίζεται προς όφελος ενός ομοιογενούς λόγου.

Με την ίδια του την ιδρυτική πράξη το Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο Αθηνών επέλεξε να διαπραγματευθεί τη μονολιθικότητα που καταστρατηγεί τον ψυχαναλυτικό λόγο προς τη κατεύθυνση ενός Ενιαίου Άλλου, Αυτού της δογματικής γνώσης που τα ακαδημαϊκά στερεότυπα των αναλυθέντων επιβεβαιώνουν και αναπαραγάγουν με τις πρακτικές της λογοκρισίας και του αποκλεισμού της κάθε ετερότητας.

Ταυτόχρονα, το Ψ.Ι.Α. επεχείρησε ευθύς εξ αρχής να ενισχύσει και να καταδείξει τους ετερογενείς παράγοντες και τη πολυπλοκότητα των επεξεργασιών αυτού που ο Λακάν αποκάλεσε πραγματικό, υιοθετώντας μία και μοναδική αρχή: ότι η συλλογικότητα που στηρίζεται στη πολλαπλότητα είναι απαραίτητη για την ύπαρξη του ψυχαναλυτικού λόγου, ενώ η συρρίκνωση της πολλαπλότητας στη συμβατικότητα ενός Ενιαίου Άλλου, εισάγει μόνο τη λογική της διαχείρισης του.

Κατ’ επέκταση οι απόψεις που εκφράζονται σε μια κοινότητα εφόσον είναι αναπόφευκτα πολλαπλές και γεμάτες από αντιθέσεις επιδέχονται και την ανάλογη αντιμετώπιση : ή την θεσμοθέτηση της όξυνσης των αντιθέτων ή την σύνθεση και το ξεπέρασμά τους (Χεγγελιανό Aufhebung) μέσα από τη συ-ζήτηση. Η πρώτη εκδοχή οδηγεί σε ρήξεις και αγκυλώσεις ενώ η δεύτερη καλλιεργεί το ενδεχόμενο ενεργοποίησης της κοινότητας.

Μιας κοινότητας που η επίκλησή της καθίσταται απαραίτητη από την ίδια τη φύση του ψυχαναλυτικού λόγου, εάν δεχθούμε ότι τη ψυχαναλυτική πράξη δε μπορεί να την επωμισθεί, ούτε να τη στηρίξει κανείς μόνος του, όσο κι αν η σχέση του με το ψυχαναλυτικό αίτιο της επιθυμίας του παραμένει μοναδική.

 

© COPYRIGHT 2007 ALL RIGHTS RESERVED PSIA.GR